Երեքշաբթի օրը՝ հունվարի 24-ին, ավարտվեց Ջայպուրի գրական փառատոնն՝ Ասիայում ամենախոշորներից մեկը: Փառատոնին նախատեսված էր նաև հնդկական ծագման հայտնի գրող Ահմեդ Սալման Ռուշդիի ելույթը:
Սալման Ռուշդիի «Սատանայական Տաղեր» վեպն առաջին անգամ տպագրվել է Լոնդոնում 1988 թվականին, բայց նույնիսկ այժմ՝ 2012 թվականին, այն շարունակում է բուռն հակասությունների աղբյուր լինել: Խնդիրը մահմեդական ֆունդամենտալիստների ռեակցիան է. դեռ այաթոլլա Խոմեյնին էր Ռուշդիիին հեռակա կարգով մահվան դատապարտել: «Սատանայական Տաղերն» արգելված է Հնդկաստանում:
Փառատոնից առաջ Սալման Ռուշդին տեղեկություններ ստացավ ոստիկանությունից (որոնք, ըստ հեղինակի, կարող են չափազանցված լինել), թե իր նկատմամբ մահափորձ է նախապատրաստվում: Դրա հետևանքով նա որոշեց կասեցնել ոչ միայն Ջայպուրի գրական փառատոնին իր ելույթն, այլ նաև Հնդկաստանով ամբողջ շրջագայությունը:
Փառատոնի մասնակիցներ Ռուչիր Յոշին, Ջիտ Թայիլը, Հարի Կունզրուն ու Ամիտավա Կումարն իրենց բողոքն արտահայտեցին փառատոնին «Սատանայական Տաղերից» հատվածներ կարդալով: Ինչպես գրում է Կունզրուն, «Մեր նպատակը չէր ինչ-որ մեկի կրոնական զգացմունքները վիրավորելը. մենք ցանկանում էինք ձայնի հնարավորություն տալ գրողին, որին լռեցրել են մահվան սպառնալիքով»: Յոշիին, Թայիլին, Կունզրուին ու Կումարին ներկայումս փնտրում է ոստիկանությունը:
Փորձ կատարվեց փառատոնի շրջանակներում վիդեոկապ հաստատել Սալման Ռուշդիի հետ, բայց այն «տեխնիկական խնդիրների» հանդիպեց, երբ կառավարությունը պահանջեց փառատոնից կասեցնել այն: Ահա թե ինչ է պատմում այդ մասին փառատոնի համանախագահներից մեկը.
...Հետո՝ մոտ ժամը մեկին, տարածքում հայտնվեցին մեծաքանակ մահմեդական ակտիվիստներ ու շարժվեցին մարգերի հետևը, որտեղ մեծ ամբոխ էր հավաքվել վիդեոկապը լսելու: Նրանցից ոմանք գնացին պալատի կենտրոնական բակը նամազ (աղոթք) անելու, ու ըստ որոշ վկայությունների՝ պատասխանատու մուլանան ասաց իր հետևորդներին, որ եթե նրանցից ինչ-որ մեկն այդ օրը մահանա, նահատակ կլինի: Հետո նրանք գտան մեր պրոդյուսեր Սանջոյ Ռոյին ու ասացին նրան, որ պատրաստ էին բռնության ցանկացած չափի, որպեսզի կասեցնեն Ռուշդիի ձայնի հնչելը: Ուրիշները խոսեցին մամուլի հետ. մեկն ասաց «Times of India»-ի թղթակցին, որ «այստեղ արյան գետեր կհոսեն, եթե Ռուշդիին ցույց տան...»
 |
| Բանավեճը վիդեոկապի կասեցվելուց հետո |
Ռուշդին ինքը հիասթափություն արտահայտեց ու մեղադրեց քաղափական գործիչներին «ընտրաքվեների համար էքստրեմիստ ուժերի հետ քնելու» մեջ: Ըստ նրա, ցավոտ հարված էր նման երևույթի հանդիպել սեփական հայրենիքում՝ Հնդկաստանում:
Ինչևէ, Ռուդշիի համար այս միջադեպը միայն վատ նորություններ չի, որ բերել է. «Սատանայական Տաղերը» կրկին սկսել է վաճառվել ռեկորդային արագությամբ: Դրամն, իհարկե, նրա զգացողությունները չի փոխհատուցի, բայց մահմեդական էքստրեմիստների անզոր կատաղությունը գրքի ավելի լայն տարածման կապակցությամբ արդեն ուրախացնող փաստ է:
Comments
Post a Comment
Թողնել մեկնաբանություն